De 36 Stratagemen uit China

— door Evert Mouw

Een stratageme is een strategie, krijgslist of tactiek. Het is een slimme manier van denken om te overleven of om te winnen van je tegenstander. Zo’n 1500 jaar geleden, of misschien al wel 2300 jaar geleden, werden er in China zulke algemene stratagemen bedacht. Er is een lijst van 36 stratagemen die erg bekend is geworden. Je kunt er je voordeel mee doen in de politiek, op het slagveld, binnen sociale settings, en in de zakenwereld.

Ik kwam er zelf eerst mee in aanraking toen ik nog op het VWO zat. Ik was geïnteresseerd in strategie, in China en Japan, en in oosterse vechtsporten. Ik kocht de Nederlandse vertaling van het boek geschreven door Harro von Senger, genaamd “36 Strategemen”. Het was in de turbulente leerlingenraad meteen nuttig.

Voorbeeld: Leen een lijk om de geest op te wekken

Dit is stratageme nummer 14. Ons spreekwoord heeft het over oude wijn in nieuwe zakken verkopen, maar in feite is het hier andersom: nieuwe wijn in oude zakken verkopen. Als je een nieuw idee wilt lanceren zul je vaak veel weerstand ondervinden. Als je het kunt verpakken als een oud en vertrouwd, beproefd concept, dan wil het nog wel eens beter aanslaan.

Enkele edities van de 36 stratagemen

36 Stratagemen (klassieke Chinese schrijfwijze)De Nederlandse vertaling van het boek geschreven door Harro von Senger, genaamd “36 Strategemen”, werd al genoemd. Eigenlijk worden alleen de eerste 18 stratagemen in dat boek behandeld. Er zijn veel van dergelijke boeken in China. Elk hoofdstuk bevat dan eerst een algemene uitleg van het stratageme, en vervolgens een aantal voorbeelden met uitwerking. De versie van Harro von Senger is heel uitvoerig, interessant, en geschikt gemaakt voor een Westers lezerspubliek. Deel twee, waar de resterende 18 stratagemen in uitgelegd worden, is alleen beschikbaar in het Duits. Ik moet ‘m ooit nog eens lezen. Ook erg leuk en toegankelijk, maar veel minder diepgaand, is de stripversie van Asiapac Comics.

In Breivik’s 2083

Tijdens het vluchtig doorbladeren van het manifest van Breivik kwam ik een verkort lijstje van deze stratagemen tegen. Breivik lijkt zich niet bewust te zijn van het feit dat hij Chinese methoden beschrijft; elke vorm van bronverwijzing ontbreekt. Zijn beschrijving en uitwerking van 16 stratagemen komt voor in paragraaf 3.40 van het manifest 2083, onder de titel “Applying deceptive means in urban guerrilla warfare”. Breivik schijnt wel vaker teksten te hebben overgenomen (soms met lichte aanpassing) zonder aan goede bronvermelding te doen.

Lees het!

Hoe dan ook – zo werd ik weer herinnerd aan die oude en nuttige lijst van 36 stratagemen. In een wereld vol deceptie en concurrentie is het een goed idee om de stratagemen uitvoerig te bestuderen. De kans dat je dan zelf slachtoffer wordt van zulke listen wordt daarmee meteen kleiner.

     

Facebook Comments