Het fantastisch realisme van Pauwels & Bergier

— door Evert Mouw

Op de meest onverwachte plekken zie je referenties naar het boek De dageraad der magiërs van Louis Pauwels en  Jacques Bergier. Wetenschap? Of fantasie van complotdenkers?

Zelf stellen ze vooral hypothesen op te werpen om de wetenschap en het menselijk bewustzijn een impuls te geven. Ze doen geen pogingen veel te bewijzen en referenties ontbreken.

Bergier werkte voor als assistent van Helbronner, de eerste hoogleraar fysische chemie die later in Buchenwald door de nazi’s vermoord zou worden. Bergier was zelf ook Joods maar overleefde de oorlog.

De alchemisten zouden al het een en ander weten van de atoomkracht. Een van de auteurs,  Jacques Bergier, was door de alchemist Fulcanelli gewaarschuwd in 1937:

De heer Helbronner is zo goed geweest mij op de hoogte te houden van enige resultaten, die hij verkregen heeft, met name van het optreden van radioactiviteit, overeenkomend met die van polonium, als men in deuterium onder hoge druk een bismuthdraad verdampt door er een elektrische stroom door te laten gaan. U bent het doel zeer dicht genaderd, evenals trouwens enkele andere geleerden uit deze tijd. Mag ik zo vrij zijn u te waarschuwen op uw hoede te zijn? Het werk, waaraan u en uw collega’s zich wijden, is ontzettend gevaarlijk. Niet alleen voor uzelf. Het is gevaarlijk voor de gehele mensheid. Het vrijmaken van kernenergie is gemakkelijker dan u denkt. En de kunstmatige radio-activiteit, die daarbij ontstaat, kan binnen enkele jaren de gehele dampkring van deze planeet vergiftigen. Bovendien is het mogelijk, uitgaande van een paar gram metaal, ontploffingsmiddelen te vervaardigen die hele steden met de grond gelijk kunnen maken. Ik zeg het u ronduit: de alchemisten weten dit al heel lang.

Dit was dus ruim voor de ontwikkeling van de kernbom die een einde zou maken aan zoveel mensenlevens in Japan. Zou Bergier dit verzonnen hebben? Daar lijkt deze wetenschapper me de man niet naar.

Het boek is echt een aanrader. Niet alleen worden de meest bijzondere dingen beschreven, maar het boek leest ook erg vlot weg en zet je toch aan het denken. Niet voor niets duiken referenties naar het boek op de meest vreemde plaatsen op.

In het boek bepleiten de auteurs dat de wetenschap zich voort moet blijven ontwikkelen, en dat kan alleen door nieuwe, onbekende gebieden, fantastische gebieden te onderzoeken. De natuurwetenschappen zijn daarbij veel verder gevorderd dan gebieden als sociologie en de geesteswetenschappen.

Juist wat we nog niet weten geeft inspiratie. Bijvoorbeeld de parapsychologie. Een nieuwe mens zou erg rationeel zijn en tegelijkertijd de ongebruikte delen van zijn hersenen gebruiken, delen die we soms “mystiek” noemen.

Er is nog veel, veel meer te zeggen over dit boek, maar dat is al op zovele plaatsen gedaan dat ‘t overbodig zou zijn. Kijk bijvoorbeeld op het Wikipedia lemma The Morning of the Magicians.

Hoewel het boek dikwijls afgedaan wordt als complotterig, te fantasierijk of voer voor New Age moet ik zeggen dat het boek scherpe redenaties bevat en stoelt op bijzonder veel kennis. In het boek wordt ook toegegeven dat mogelijk de meeste hypothesen onjuist zouden kunnen zijn, maar dat het onbekende, het fantastische, vanuit de rede veroverd moet worden.

Het is nog maar de vraag of mensen die zich vastklampen en opsluiten in de kennis en inzichten die tot het bekende behoren, tot het al bewezene, wel de goede instelling hebben om het onbekende en het fantastische te onderzoeken.

Hieronder een scan van enkele pagina’s uit de editie die ik gelezen heb: uit 1978, de negende uitgave van De Bezige Bij. Klik op de scans voor een uitvergroting (best op een breed beeldscherm).

scan pp.264-265
De dageraad der magiërs – Louis Pauwels & Jacques Bergier (1960), uitgave en vertaling De Bezige Bij, 9e druk, 1978. Pp. 264-265.
scan pp.174-175
De dageraad der magiërs – Louis Pauwels & Jacques Bergier (1960), uitgave en vertaling De Bezige Bij, 9e druk, 1978. Pp. 174-175.
scan cover
De dageraad der magiërs – Louis Pauwels & Jacques Bergier (1960), uitgave en vertaling De Bezige Bij, 9e druk, 1978.
     

3 Reacties

  1. Rinske Balsma
    2021-02-13
    Antwoord

    Het boek is een absolute aanrader, het is bovendien een boek om nooit meer te vergeten.. Zelf las ik het ergens in de jaren 70 ja uit de bibliotheek, toen was het verrassend nieuw. Nadat later de Tao van Fysica en de Dans van de Woe Li meesters meer bekendheid hadden gekregen over de spirituele aspecten van materie kreeg het boek meer kontekst.
    Later toen ik methodologie studeerde als onderdeel van sociologie kwam ook de Quantum theorie naar voren uit 1920, O.a. Niels Bohr, en bleek er een relatie te bestaan tussen de ziener en het waargenomene. Hiermee verviel alle bewijsbare wetenschap als grondslag. Lees Pauwels en Berger niet tijdens de Heilige Nachten,
    er kan te veel correlatie ontstaan tussen jouw persoon, en het aanwezige materiaal, wat zich makkelijker manifesteert tijdens die dagen, of eigenlijk nachten moet ik zeggen, lezend bij kaarslicht, en de lampjes van de Kerstboom over het VRIL genootschap, hetgeen gevreesd werd door Mellie Uyldert. een aanwezigheid, di de kerstsfeer niet diende, verduisterde de atmosfeer, fluks het grote licht aan, en wat wierook branden. En ban spreuk er achteraan, en maar even bijkomen van de schrik. Echt een boek om nooit meer te vergeten, en mogelijk niet om in huis te houden.

    • 2021-02-13
      Antwoord

      Dankjewel! Leuk om te horen van iemand die ‘t boek ook gelezen heeft. Ik had al hier en daar referenties naar het boek gezien omdat veel van de materie uit het boek op “de internets” rondzwerft in de vorm van afgeleide verhalen en fantasieën. Maar nog steeds kwam het boek fascinerend binnen. Ik heb het niet te snel gelezen, dus de materie heb ik rustig kunnen verteren. Ja ik kan me voorstellen als je dit te snel naar binnen werkt, en werkelijk begrijpt, mensen even opnieuw hun kijk op de wereld in evenwicht moeten brengen.

  2. Eva
    2021-03-11
    Antwoord

    “Het is nog maar de vraag of mensen die zich vastklampen en opsluiten in de kennis en inzichten die tot het bekende behoren, tot het al bewezene, wel de goede instelling hebben om het onbekende en het fantastische te onderzoeken.”

    Scherp en inderdaad, dat werkt niet. Dat is bijvoorbeeld ook de reden dat vele linker hersenhelften zo tekeergaan tegen iets als homeopathie, zelfs al zijn ook dààr wetenschappelijke bewijzen voor.

    Het vergt een goed ontwikkelde rechter hersenhelft om buiten de materiële kaders te kunnen denken. Ik heb nog hoop, dat de leer der kwantumfysica een betere balans tussen linker- en rechter hersenhelften teweeg zal kunnen brengen.

Laat een antwoord achter aan Eva Antwoord annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.