Hypatia

— door Evert Mouw

Hypatia - Elbert Hubbard, 1908
Hypatia - Elbert Hubbard, 1908

Hypatia was de `eerste vrouwelijke wiskundige’, en doceerde ook neoplatoonse filosofie. En ze werd op gruwelijke wijze vermoord. Mijn interesse is gewekt – laat ik eens wat doorlezen op Wikipedia. Ze was ook bedreven in sterrenkunde en muziek, en groeide op in Alexandrië waar ze veel in de Grote Bibliotheek was. Kortom, ze was Grieks, zeer begaafd en ontwikkeld. Ze was voor zover bekend niet gehuwd, en stelde zich bescheiden op maar schuwde de openbare ruimte niet. Haar leven was gewijd aan de geest.

Alexandrië was gesticht door Alexander de Grote. Na hem waren het Grieken die de positie van Farao innamen, zoals de bekende Cleopatra. Die Griekse farao’s hebben ook de Bibliotheek van Alexandrië gesticht. De komst van het Christendom luidde echter de ondergang in voor het wetenschappelijke en filosofische tijdperk. Christenen zagen de wetenschap als heidens.

In 415 werd Hypatia door een Christelijke menigte van al haar kleding ontdaan, naakt naar een kerk gesleurd, waar ze vermoord werd, volgens de ene bron met bakstenen doodgeslagen en volgens een andere bron met scherpe oesterschelpen waarmee haar huid en vlees eraf geschraapt werd. Haar overgebleven ledematen – dus in ieder geval was ze uit elkaar gescheurd – werden verbrand.

Haar naam wordt niet vergeten omdat ze niet alleen zo ongeveer de eerste bekende vrouwelijke wiskundige was, maar ook omdat haar dood het einde markeerde van de hellenistische vrije en rationele cultuur, en het begin inluidde van de dominant Christelijke donkere middeleeuwen. Pas weer bij de wedergeboorte (Renaissance) zouden de oude kennis en de vrijheid van denken weer terugkeren.

Hypatia - Charles William Mitchell, 1885
Hypatia - Charles William Mitchell, 1885

Ter verdediging van de Christenen kan aangevoerd worden, dat ze in de donkere middeleeuwen wel veel bibliotheken en veel onderricht hebben weten te bewaren. Maar veel boeken werden ook verboden en verbrand. Om het nog wat ingewikkelder te maken: het latere Christendom werd stevig beïnvloed door het neoplatonisme. Zo was de bekende kerkvader Augustinus, een denker die tegenwoordig onder zowel de Katholieken als de Protestanten veel gezag heeft, voordat hij bekeerd werd een Neoplatonist. Over het neoplatonisme heb ik overigens eerder geschreven.

Het gebeuren toont wel de kwetsbaarheid aan van een vrije samenleving. Zonder een etnisch-culturele en territoriale verdediging is zo’n samenleving bestaande uit losse individuen erg kwetsbaar. Dat geldt nog sterker voor onze huidige samenleving die suïcidale linkse (cultureel-Marxistische en post-Christelijke) en ook nihilistische invloeden kent.

In het moderne Egypte zijn weer pogingen ondernomen om een bibliotheek van naam op te bouwen. Echter, het huidige Egypte wordt grotendeels bewoond door Moslims en door Kopten (10%), dus er heerst geen cultuur van vrij denken en wetenschappelijk-filosofische ontwikkeling. De moderne bibliotheek is dan ook geen spilplaats voor zulke ontwikkeling, maar is niettemin een mooi en indrukwekkend project.

Bronnen:

     

Facebook Comments

één reactie

  1. avatar
    2011-12-18

    En tenzij het vrije Westen op tijd wakker wordt, en het gevaar van de islamitische achterlijkheid erkent en recht in de ogen kijkt, zijn de komende eeuwen nog donkerder dan de donkere middeleeuwen.
    Fortuyn was de eerste die openlijk het gevaar van de islam en het wegdrukken van onze eigen vrije en open cultuur bespreekbaar maakte.
    In tegenstelling van wat Fortuyn geloofde zal een koude oorlog niet meer volstaan, daarvoor hebben we te lang met gesloten ogen vertrouwen gehad in de mensheid.

Reacties Gesloten